| Derleyen: |
|
|
| Zeyno Erkman Beşikçi |
 |
|
|
Brokeback Mountain |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ang Lee'nin destansı western'i Brokeback Mountain, dağların hüzünlü ve yalnız soğuğundan sızan bir aşkı anlatıyor: iki kovboy arasında, neredeyse kazara doğan bir aşkın hikayesini. Onlarınki, çakallar, ayılar ve koyun sürüleriyle paylaştıkları geniş arazilerde sürünerek ortaya çıkan ve gökyüzüne doğru bastırılmış bir çığlık gibi büyüyen bir aşk. Son yılların en önemli filmcilerinden sayılan Tayvan'lı yönetmen Ang Lee'nin Brokeback Mountain'ı, bir 'eşcinsel kovboy' filmi olarak lanse edilse de, filmde homofobi teması çok yoğun hissediliyor ve kahramanlar, monoseksüel-biseksüel sürekliliğin içinde farklı noktalarda da olsalar, aslında tüm yaşamları boyunca biseksüeller. Film, 1963 Yazı'nda Wyoming'de başlar. Ondokuz yaşında iki arkadaş, Jack Twist (Jake Gyllenhaal) ve Ennis Del Mar (Heath Ledger), yeni patronları Joe Aguirre'ı (Randy Quaid) beklemektedir. Patron gelir ve onlara, büyük bir koyun sürüsünü Rocky Mountains'ın/Rocky Dağları'nın geniş otlaklarından geçirip pazara, satmaya götürmelerini söyler. Bundan sonraki görüntüler, dağların olağanüstü güzellikteki uçsuz bucaksız ovalarında, iki adamın koyun sürüsünü götürürken kamp kurması, yemek pişirmesi ve birbirlerinin erkeksiliğine duyduğu saygıyı anlatır. Ennis daha içine kapanık, rodeocuların arasında büyüyen, Jack ise daha konuşkandır. Kamp ateşinin yanında, çakırkeyif akşamlarda birbirlerine hayatlarını anlatırlar. Jack'in babasıyla arası hiçbir zaman iyi olmamıştır, Ennis ise anne ve babasını küçükken kaybetmiştir ve onu ablasıyla ağabeyi büyütmüştür. Bir gece Brokeback Mountain yakınında sıcaklık sıfırın altına düşer, Jack, Ennis'i ısınması ve öksürüğünün kesilmesi için kendi çadırına davet eder. Kısa bir süre sonra, filmin tek sevişme sahnesinde, Ennis Jack'in üzerindedir ve bu olaydan sonra, zaman zaman birbirlerine yaklaşsalar da, 'homo' olduklarını inkar ederler. 1963'te henüz 'eşcinsel' kelimesini bile duymamış bu iki kovboyun arasındaki cinsellik de acemice, hızlı, kaba ve gürültülü şakalar şeklinde yaşanır, sanki kavga ediyorlarmış gibi... Bu yakınlaşmalardan biri yaşanırken, Aguirre beklenmedik bir şekilde ortaya çıkar ve onları görür, bunun üzerine bir sonraki yıl Jack'e iş vermeyi reddeder. Koyunları pazara ulaştırdıktan sonra herkes kendi yoluna gider ve aradan dört yıl geçer. Ennis Alma'yla (Michelle Williams) evlenir ve iki kızları olur. Jack, rodeo kraliçesi Lureen'le (Anne Hathaway) evlenip Teksas'a yerleşir ve babasının işinin başına geçer. 1968 yılında bir gün, heteroseksüel evlilik hayatının tekdüzeliğinde yaşayıp giderlerken, Jack, Ennis'e bir kart yollar, Wyoming'e geleceğini yazmaktadır ve Ennis'in onu görmek isteyip istemediğini sorar. Ennis'in kartındaki cevap kısa ve nettir: 'Elbette!'. Jack geldiğinde, Ennis'in evinin hemen önünde tutkuyla öpüşürler... Alma, onların arasındaki tutkuya saygı duyar, kocasının Jack'le bir içki içmek için buluşmasına izin verir ama Ennis evden çıktığı anda göz yaşlarına boğulur. Ennis ve Jack geceyi bir motelde geçirirler, bu kadar özledikten sonra birbirlerine dokunmanın tadını çıkararak...
Fakat şimdi de kendilerini bir ikilemin ortasında bulurlar. Aralarındaki aşk o kadar derindir ki, bunu yaşamaktan vazgeçip eşlerine dönemezler. Jack, birlikte bir çiftlik almayı önerir ama bu Ennis'e, babasının ona dokuz yaşındayken gösterdiği birşeyi hatırlatır: cinsel organından tutularak ölünceye kadar sürüklenen eşcinsel bir kovboyun cesedini... Ne olursa olsun, ikisi de evli kalmaya mahkumdur. Böylece, her yıl birkaç gün Brokeback Mountain'a 'balık tutmaya' gittiklerinde görüşmeye karar verirler. Böylece dağınık, iniş çıkışlı ve acı verici bir süreç başlar. Buluşma sahnelerinin, ‘Same Time, Next Year’ filmindekilerden çok daha yoğun olduğu söylenebilir. (Robert Mulligan'ın 1978'de çektiği, başrollerinde Ellen Burstyn, Alan Alda ve Ivan Bonar'ın oynadığı film. İkisi de başkalarıyla evli bir kadın ve bir adam, tanıştıklarının ertesi günü aynı yatakta uyanırlar. Her yıl aynı haftasonu buluşmaya karar verirler.) Alma bu biseksüel hayata daha fazla katlanamaz ve sonunda Ennis'ten boşanır. Bunun üzerine Jack, artık beraber o hayal ettiği çiftlikte yaşayabileceklerini düşünerek Ennis'i görmeye koşar. Fakat Ennis onu gitgide daha az görmeye başlar, ya tutkusu artık eski şiddetini kaybetmiştir ya da diğer insanlar tarafından dışlanmaktan korkuyordur. Ledger ve Gyllenhall'ın oyunculuk gücü hayranlık uyandırıyor, daha naif bir kişiliği olan Jack'in duyduğu acı ve hayal kırıklığının, herşeyi daha net bir farkındalık içinde yaşayan Ennis'in göz bebeklerinde yansımasını, filmi izlerken iliklerinizde hissediyorsunuz... Jack, cinsel arzularını doyurma ihtiyacıyla tek gecelik ilişkiler yaşamaya başlar ve bir gün, onun fazla ileri gittiğini düşünen iki kişi tarafından öldürülür. Ölümsüz aşk, gücünü ulaşılamaz oluşundan alır. Ennis bu ulaşılmazlığı, Jack'le tam anlamıyla beraber olmaktan kaçınarak yaratmıştır. Jack'in ölümünden sonra Ennis'in, onun ailesinin Wyoming'teki evini ziyaret ettiği sahne kuşkusuz filmin en etkileyici sahnesi. Öyküsü 1950'lerde geçen ‘Far From Heaven’ (2002) filmi gibi (Yönetmen, Todd Haynes. Oyuncular, Julianne Moore, Dennis Quaid, Dennis Haysbert. 50'lerde Connecticut'ta mükemmel bir hayatı, evi, kocası, çocukları olan Cathy, birgün kocasını bir erkekle öpüşürken görür ve altüst olur. Yüreğindeki karmaşayı yarı Afrikalı bahçıvan Raymond'un aşkına sığınarak çözmeye çalışır. Karı koca, bir yandan evliliklerini sürdürmeye çalışırken, bir yandan da bu iki tabuyu yaşarlar.) Brokeback Mountain da, 60'ların ve 70'lerin Orta Amerika'sında yaşanan homofobi konusunu işliyor ve belki de birçok insanı böylece, eşcinsel çiftlerin evliliğine, dini liderlerinin aşıladığı nefret yüzünden önyargıyla bakmayı bir yana bırakıp, bazı şeyleri sorgulamaya teşvik ediyor. Amerikan -kovboy- kültüründeki bastırılmış eşcinsel erotizmini gözönüne seren Brokeback Mountain, sırf bu özelliğinden dolayı bile bir marka haline gelebilir. Amerikan film tarihi, uzun bir 'kovboy' ve 'eski dost' filmleri listesine sahiptir ama bunların hepsi de sadece erkeksiliği ve erkekler arası bağı anlatır ancak hiçbiri konunun gölgede kalan yanını irdeleme cesaretini gösteremez. Brokeback Mountain'ın, homofobinin, zorunlu heteroseksüelliğin ve gizli biseksüelliğin yaygın olduğu yerlerde nasıl tepkiler alacağı merak konusu... NOT: Film Canadian Rockies'de/Canadian Rocky Mountains'da, Alberta bölgesinde çekilmiş. |
|
|
